Polska firma zarejestrowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych kupiła towar od kontrahenta z Chin. Transakcję potwierdziła faktura zakupu otrzymana od chińskiego dostawcy. Towar sprowadzono do Niemiec i tu nastąpiła jego odprawa celna.

Odprawy celnej w imieniu polskiego przedsiębiorcy dokonał niemiecki przedstawiciel celny i podatkowy, który w wystawionej fakturze za cło oraz obsługę celną podał dla tej transakcji swój NIP UE, poprzedzony kodem DE.

Organizację transportu towaru podatnik zlecił polskiemu spedytorowi, który wystawiając fakturę VAT, obciążył zleceniodawcę kosztami za fracht morski oraz transport drogowy na trasie Niemcy–Polska. W jaki sposób należy rozliczyć VAT od tej transakcji?

Aby prawidłowo rozliczyć przedstawioną w pytaniu transakcję, należy rozpatrzyć kilka kwestii z nią związanych.

Import towarów czy WNT

Zasadniczo zakup towarów dokonany przez polskiego przedsiębiorcę w kraju spoza UE, tj. w Chinach, powinien być traktowany jako import towarów. W sytuacji opisanej w pytaniu nie będzie to jednak import, który podlega opodatkowaniu w Polsce według krajowej ustawy o VAT.

Z art. 60 dyrektywy 2006/112/WE wynika, że miejscem importu towarów jest to państwo członkowskie, na którego terytorium towary znajdują się w momencie ich wprowadzenia do Wspólnoty. Z pytania wynika, że dokonanie odprawy towarów i dopuszczenie ich do obrotu nastąpiło na terytorium Niemiec, co skutkuje uznaniem transakcji za import towarów dokonany właśnie w tym kraju.

Dla porównania, z importem towarów dokonanym na terytorium Polski i podlegającym opodatkowaniu według polskich przepisów o VAT mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy określona procedura celna zostaje zakończona na terytorium Polski. Zgodnie bowiem z definicją, która wynika z art. 2 pkt 7 ustawy o VAT, przez import towarów rozumie się przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium naszego kraju.

Dokonanie odprawy celnej oraz wprowadzenie zaimportowanych towarów na terytorium Niemiec oznacza, że czynność ta stanowi import towarów, ale taki, który podlega opodatkowaniu na niemieckim terytorium według przepisów tam obowiązujących. Nie stanowi natomiast importu na terytorium Polski. Powstanie obowiązku podatkowego z tytułu importu towarów na terytorium Niemiec nie oznacza, że transakcja ta rodzi obowiązek zapłaty niemieckiego VAT.

We wspólnotowym zharmonizowanym systemie VAT obowiązuje bowiem zasada, zgodnie z którą czynność importu towarów pochodzących z kraju trzeciego, które mają być następnie wywiezione do innego państwa członkowskiego w ramach transakcji wewnątrzwspólnotowej, jest zwolniona z opodatkowania. Na przykład w Polsce taka regulacja jest zawarta w przepisach § 13 rozporządzenia wykonawczego do niektórych przepisów ustawy o VAT.

W rezultacie import towarów z kraju trzeciego (z Chin) odprawionych na terytorium Wspólnoty (w Niemczech), z bezpośrednio następującą po nim dostawą wewnątrzwspólnotową (do Polski), stanowi dla polskiego przedsiębiorcy wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT).

Jak wynika bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy o VAT, przez WNT za wynagrodzeniem rozumie się również przemieszczenie towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej lub na jego rzecz, należących do tego podatnika, z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju na terytorium kraju, jeżeli towary te zostały przez tego podatnika na terytorium tego innego państwa członkowskiego w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa wytworzone, wydobyte, nabyte, w tym również w ramach WNT, albo zaimportowane, i towary te mają służyć działalności gospodarczej podatnika.